Direct van de fabrikant

Image

Drukmeting:
druksoorten, eenheden en meetbasisprincipes

Basisprincipes van drukmeting

Drukmeting begint met een duidelijk gedefinieerde referentie. Pas wanneer het druktype, de eenheid, het meetpunt en de bedrijfstoestand bekend zijn, kan een meetwaarde vakkundig worden geïnterpreteerd.

Wat betekent druk in fysieke zin?

Druk beschrijft de kracht die loodrecht op een oppervlak werkt. De formule p = F/A zet de kracht F in verhouding tot het oppervlak A: werkt dezelfde kracht op een kleiner oppervlak, dan is de druk hoger. De SI-eenheid pascal (Pa) komt overeen met één newton per vierkante meter (N/m²). In technische toepassingen worden bovendien vaak hPa, mbar, bar, kPa en MPa gebruikt.

Voor de meetpraktijk moet de meetwaarde altijd worden beschouwd in samenhang met meetpunt, medium, druktype, referentie en meetopstelling. Veranderingen in de stroming of de installatietoestand kunnen de druk veranderen, ook als het meetinstrument ongewijzigd blijft.

Druk in gassen en vloeistoffen

Bij gassen hangen druk, temperatuur en volume samen. Bij een gelijkblijvende gashoeveelheid stijgt de druk in een gesloten, constant volume bijvoorbeeld wanneer het gas opwarmt. In stilstaande vloeistoffen neemt de druk toe met de indompeldiepte.

Temperatuurveranderingen kunnen sensor, behuizing, aansluitslangen en medium beïnvloeden. Neem bij precieze metingen de fabrikantspecificaties in acht en laat het apparaat en eventueel de slangen voldoende op temperatuur komen.

Welke druksoorten zijn er?

Absolute druk wordt gemeten ten opzichte van het absolute vacuüm. Overdruk en onderdruk hebben betrekking op de omgevingsdruk: overdruk ligt daarboven, onderdruk daaronder. Differentiaaldruk beschrijft het drukverschil tussen twee meetpunten. Het druktype maakt dus deel uit van de vakkundige betekenis van een meetwaarde.

Referentiedruk vaststellen

Bij absolute drukmeting is het absolute vacuüm de referentie. Bij over- en onderdrukmetingen dient de omgevingsdruk als referentie. Bij differentiaaldrukmeting worden twee reële drukzijden met elkaar vergeleken.

De referentiedruk moet duidelijk worden vermeld in het testprotocol. Bij differentiaaldrukmetingen behoren ook de aansluitrichting en het teken tot de uitspraak.

Meetrichting en teken in acht nemen

Volgens de gebruikelijke tekenconventie wordt de zijde met de hogere druk aangesloten op de plusaansluiting en de zijde met de lagere druk op de minaansluiting. Doorslaggevend zijn echter de markeringen op het apparaat en de fabrikantspecificaties. Als de aansluitingen worden verwisseld, keert het weergegeven teken om. Of dit ook de vakkundige beoordeling verandert, hangt af van de vastgestelde meetrichting.

Meetwaarden ondubbelzinnig documenteren

Documenteer meetpunt, druktype, eenheid, referentie, aansluitrichting en bedrijfstoestand. Een waarde als "80" is zonder eenheid en referentie niet volledig. Duidelijke aanduidingen zijn bijvoorbeeld "80 Pa differentiaaldruk" of "25 mbar overdruk".

Druksoorten

Drukeenheden correct indelen

In de praktijk worden onder andere Pa, hPa, mbar, bar, kPa, MPa en mmHg gebruikt. Er geldt: 1 hPa komt overeen met 1 mbar; 1 bar komt overeen met 1.000 mbar oftewel 100 kPa.

Bij vacuümmetingen in de koeltechniek wordt vaak "micron" gebruikt als afkorting voor micrometer kwikkolom. Eenheid en weergave moeten duidelijk worden aangegeven aan de hand van de apparaatdocumentatie.

Eenheid kiezen die past bij de meettaak

De juiste eenheid hangt af van de meettaak en het drukniveau. Bij verwarmingsinstallaties zijn mbar en bar gebruikelijk, bij ventilatie- en filtermetingen vaak Pa of hPa. In de koeltechniek worden voor drukmetingen vaak bar en voor evacuaties zeer lage vacuümeenheden gebruikt. Omrekeningen moeten samen met de referentiegrootheid worden gedocumenteerd.

Typische interpretatiefouten vermijden

"25 mbar overdruk" en "25 mbar absolute druk" beschrijven verschillende drukverhoudingen. Ook een vacuümwaarde kan alleen zinvol worden vergeleken met een overdrukwaarde als het druktype en de referentie bekend zijn.

Bij data-export moeten de numerieke waarde, eenheid, druktype, referentie en eventueel het teken samen worden gecontroleerd. Zo blijven meetwaarden ook bij overdracht naar testprotocollen, rapporten of digitale systemen traceerbaar.

Drukeenheden

Meetbereik, resolutie en meetonzekerheid

Meetbereik, nauwkeurigheid, meetonzekerheid en toelaatbare overbelasting staan vermeld in het datasheet van het betreffende apparaat. Het meetbereik moet de verwachte bedrijfswaarden dekken. Drukpieken mogen de opgegeven toelaatbare overbelastingsgrens niet overschrijden. Meetwaarden buiten het meetbereik zijn mogelijk niet geschikt voor een kwantitatieve beoordeling.

De resolutie moet passen bij de omvang van de te beoordelen drukverandering. Dit is niet hetzelfde als nauwkeurigheid: meer decimalen betekenen niet automatisch een nauwkeurigere meetwaarde.

De meetonzekerheid beschrijft met welke onzekerheid een meetwaarde onder vastgestelde omstandigheden is behept. Voor de technische beoordeling moeten onder andere het datasheet, de kalibratiestatus, de meetomstandigheden en de toelaatbare tolerantie van de betreffende toepassing in overweging worden genomen.

Meetonzekerheid bij het meten van druk

Meettaak en referentie vaststellen vóór de meting

Een betrouwbare drukmeting begint met de beschrijving van de meettaak. Leg meetpunt, medium, druktype, referentie, verwacht normaal bereik, mogelijke drukpieken en de bedrijfstoestand van de installatie vast.

Meetwaarde in context beoordelen

Een enkele meetwaarde is alleen in context betekenisvol. Bij een verwarmingsinstallatie moet bijvoorbeeld de bedrijfstoestand van de installatie worden gedocumenteerd. Bij een filtermeting horen daar de filterzijde, het volumedebiet en de installatietoestand bij. Bij een cleanroommeting moeten beide verbonden ruimtes en de meetrichting worden aangegeven.

Plausibiliteit controleren vóór de beoordeling

Controleer vóór de vakkundige beoordeling of eenheid, teken, druktype, aansluitrichting en orde van grootte overeenkomen. Als een waarde onverwacht is, controleer dan eerst de aansluitingen en herhaal de meting. Vergelijk het resultaat indien nodig met de installatie- of filterdocumentatie.

Absolute druk meten in het laboratorium

Heeft u vragen of wenst u persoonlijk advies? Neem contact met ons op!

We kijken ernaar uit u te ondersteunen met onze expertise en individuele oplossingen.

Contact
Testo NV/SA
Industrielaan 19
1740Ternat
België
+32 2 582 03 61

U kunt ons telefonisch bereiken:

maandag - donderdag: 8u -12u15 & 12u45 - 16u30vrijdag: 8u - 12u15 & 12u45 - 15u30

© 2026