Bezpośrednio od producenta

Image
  1. Home
  2. Wiedza Praktyczna
  3. Pomiar Cisnienia
  4. Pomiar ciśnienia: rodzaje ciśnienia, jednostki i podstawy | Testo

Pomiar ciśnienia:
rodzaje ciśnienia, jednostki i podstawy pomiaru

Podstawy pomiaru ciśnienia

Pomiar ciśnienia zaczyna się od jasno określonego punktu odniesienia. Dopiero znajomość rodzaju ciśnienia, jednostki, miejsca pomiaru i warunków pracy pozwala prawidłowo ocenić wynik.

Czym jest ciśnienie w ujęciu fizycznym?

Ciśnienie opisuje siłę działającą prostopadle na powierzchnię. Wzór p = F/A wiąże siłę F z powierzchnią A: jeśli ta sama siła działa na mniejszą powierzchnię, ciśnienie jest wyższe. Jednostka SI paskal (Pa) odpowiada jednemu niutonowi na metr kwadratowy (N/m²). W zastosowaniach technicznych często stosuje się również hPa, mbar, bar, kPa i MPa.

W praktyce pomiarowej wynik pomiaru należy zawsze rozpatrywać w powiązaniu z miejscem pomiaru, medium, rodzajem ciśnienia, odniesieniem i konfiguracją pomiaru. Zmiany przepływu lub stanu instalacji mogą zmienić ciśnienie, nawet jeśli przyrząd pomiarowy pozostaje niezmieniony.

Ciśnienie w gazach i cieczach

W przypadku gazów ciśnienie, temperatura i objętość są ze sobą powiązane. Przy stałej ilości gazu ciśnienie w zamkniętej, stałej objętości rośnie na przykład wtedy, gdy gaz się ogrzewa. W cieczach spoczynkowych ciśnienie rośnie wraz z głębokością zanurzenia.

Zmiany temperatury mogą wpływać na czujnik, obudowę, węże przyłączeniowe i medium. Przy precyzyjnych pomiarach przestrzegaj wskazówek producenta i pozwól urządzeniu, a w razie potrzeby również wężom, odpowiednio się wytemperować.

Jakie są rodzaje ciśnienia?

Ciśnienie bezwzględne mierzy się względem próżni absolutnej. Nadciśnienie i podciśnienie określa się względem ciśnienia otoczenia: nadciśnienie jest od niego wyższe, a podciśnienie niższe. Różnica ciśnień oznacza różnicę między wartościami ciśnienia w dwóch punktach pomiarowych. Rodzaj ciśnienia jest więc niezbędny do prawidłowej interpretacji wyniku pomiaru.

Ustalenie ciśnienia odniesienia

Przy pomiarze ciśnienia bezwzględnego punktem odniesienia jest próżnia absolutna. W przypadku pomiaru nadciśnienia i podciśnienia odniesienie stanowi ciśnienie otoczenia. Pomiar różnicy ciśnień polega natomiast na porównaniu ciśnienia po dwóch stronach układu pomiarowego.

Ciśnienie odniesienia należy jednoznacznie wskazać w protokole pomiarowym. W przypadku pomiaru różnicy ciśnień należy również określić sposób podłączenia przewodów do przyłączy oraz znak wyniku.

Zwróć uwagę na kierunek pomiaru i znak

Zgodnie z przyjętą konwencją stronę o wyższym ciśnieniu podłącza się do przyłącza oznaczonego plusem, a stronę o niższym ciśnieniu do przyłącza oznaczonego minusem. Decydujące są jednak oznaczenia na przyrządzie i zalecenia producenta. Zamiana przyłączy powoduje odwrócenie znaku wyświetlanego wyniku. To, czy zmienia również jego interpretację techniczną, zależy od przyjętego kierunku pomiaru.

Dokumentuj wyniki pomiarów w jednoznaczny sposób

Zapisz miejsce pomiaru, rodzaj ciśnienia, jednostkę, punkt odniesienia, sposób podłączenia przewodów i warunki pracy. Wartość taka jak „80” jest niepełna bez jednostki i punktu odniesienia. Jednoznaczny zapis to na przykład „różnica ciśnień: 80 Pa” lub „nadciśnienie: 25 mbar”.

Rodzaje ciśnienia

Prawidłowa interpretacja jednostek ciśnienia

W praktyce stosuje się m.in. Pa, hPa, mbar, bar, kPa, MPa i mmHg. Obowiązują następujące przeliczenia: 1 hPa = 1 mbar, a 1 bar = 1000 mbar = 100 kPa.

W pomiarach próżni w technice chłodniczej często używa się określenia „mikron”, oznaczającego mikrometr słupa rtęci. Jednostkę i sposób wyświetlania wartości należy jednoznacznie określić na podstawie dokumentacji przyrządu.

Dobór odpowiedniej jednostki do zadania pomiarowego

Dobór odpowiedniej jednostki zależy od zadania pomiarowego i poziomu ciśnienia. W instalacjach grzewczych najczęściej stosuje się mbar i bar, a przy pomiarach w systemach wentylacyjnych i na filtrach - Pa lub hPa. W technice chłodniczej ciśnienie często mierzy się w barach, natomiast podczas próżniowania stosuje się jednostki odpowiednie dla bardzo niskich ciśnień. Przeliczenia jednostek należy dokumentować wraz z informacją o ciśnieniu odniesienia.

Unikanie typowych błędów interpretacyjnych

„Nadciśnienie 25 mbar” i „ciśnienie bezwzględne 25 mbar” opisują różne warunki ciśnienia. Podobnie wartość ciśnienia w próżni można miarodajnie porównać z wartością nadciśnienia tylko wtedy, gdy znane są rodzaj ciśnienia i punkt odniesienia.

Podczas eksportu danych należy łącznie sprawdzić wartość liczbową, jednostkę, rodzaj ciśnienia, punkt odniesienia oraz w stosownych przypadkach znak wyniku. Dzięki temu wyniki pomiarów można jednoznacznie interpretować również po przeniesieniu ich do protokołów pomiarowych, raportów lub systemów cyfrowych.

Jednostki ciśnienia

Zakres pomiarowy, rozdzielczość i niepewność pomiaru

Zakres pomiarowy, dokładność, niepewność pomiaru i dopuszczalne przeciążenie podano w karcie katalogowej danego przyrządu. Zakres pomiarowy powinien obejmować przewidywane wartości robocze. Szczytowe wartości ciśnienia nie mogą przekraczać określonej granicy dopuszczalnego przeciążenia. Wyniki spoza zakresu pomiarowego mogą nie nadawać się do oceny ilościowej.

Rozdzielczość powinna być dostosowana do wielkości ocenianej zmiany ciśnienia. Nie jest ona tym samym co dokładność: większa liczba miejsc po przecinku nie oznacza automatycznie dokładniejszego wyniku.

Niepewność pomiaru określa stopień niepewności przypisany wynikowi w określonych warunkach. Przy ocenie technicznej należy uwzględnić m.in. dane z karty katalogowej, status wzorcowania, warunki pomiaru i dopuszczalną tolerancję dla danego zastosowania.

Niepewność pomiarowa przy pomiarze ciśnienia

Określenie zadania pomiarowego i punktu odniesienia przed pomiarem

Wiarygodny pomiar ciśnienia zaczyna się od określenia zadania pomiarowego. Ustal miejsce pomiaru, mierzone medium, rodzaj ciśnienia, punkt odniesienia, przewidywany zakres wartości podczas normalnej pracy, możliwe skoki ciśnienia oraz stan pracy instalacji.

Ocena wyniku pomiaru w kontekście warunków pracy

Pojedynczy wynik pomiaru ma znaczenie tylko w odpowiednim kontekście. W przypadku instalacji grzewczej należy udokumentować na przykład jej stan pracy. Przy pomiarze na filtrze trzeba uwzględnić stronę filtra, strumień objętości powietrza i stan instalacji. Natomiast przy pomiarze w pomieszczeniu czystym należy wskazać oba pomieszczenia, między którymi mierzona jest różnica ciśnień, oraz kierunek pomiaru.

Sprawdź wiarygodność wyniku przed jego oceną

Przed dokonaniem oceny technicznej sprawdź, czy jednostka, znak wyniku, rodzaj ciśnienia, sposób podłączenia przewodów i rząd wielkości są ze sobą zgodne. Jeśli wynik odbiega od oczekiwań, najpierw sprawdź podłączenia i powtórz pomiar. W razie potrzeby porównaj wynik z dokumentacją instalacji lub filtra.

Pomiar ciśnienia absolutnego w laboratorium

Masz jakiekolwiek pytanie? Skontaktuj się z nami!

Chętnie wesprzemy Cię naszą wiedzą i rozwiązaniami dopasowanymi do Twoich potrzeb.